logo
KURIER
Polska reklama i poligrafiaKURIER

„Roll-up gate”: Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego

   26.06.2019, przeczytano 774 razy
ilustracja

Umyślna i nieuzasadniona odmowa świadczenia usług powinna być w Polsce zgodna z prawem, a penalizujący ją art. 138 Kodeksu Wykroczeń jest niekonstytucyjny – wynika ze środowego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wniosek rozpatrywany był w związku ze sprawą łódzkiego drukarza, który odmówił druku roll up’u, tłumacząc się niechęcią do „promocji ruchów LGBT”.


Artykuł pochodzi z portalu Signs.pl: https://www.signs.pl/_roll-up-gate_%3A-orzeczenie-trybunalu-konstytucyjnego,383022,artykul.html

Wniosek do TK skierował prokurator generalny Zbigniew Ziobro po oddaleniu przez Sąd Najwyższy jego kasacji w sprawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi. W zaskarżonym przez Ziobrę wyroku uznano drukarza za winnego popełnienia wykroczenia, a także potwierdzono, że nikogo nie można dyskryminować ze względu na orientację seksualną w dostępie do usług.

Kierując kasację do SN Ziobro podnosił, że Sąd II instancji nienależycie ocenił zarzuty, w których zakwestionowane zostało powstanie po stronie obwinionego obowiązku realizacji świadczenia na rzecz Fundacji LGBT Business Forum, kwestionował też stanowisko Sądu I instancji, że odmowa świadczenia przez obwinionego, w tym wynikająca z jego przekonań religijnych, nie była uzasadniona w rozumieniu art. 138 kodeksu wykroczeń. Powoływał się przy tym na wyrok TK z 2015 roku, w którym stwierdzono, że wolność sumienia, a więc także prawo do sprzeciwu wobec postępowania sprzecznego z sumieniem, stanowią kategorie pierwotne i niezbywalne, niezależnie od tego, czy istnieją przepisy je potwierdzające. Postępowanie przed TK dotyczyło wówczas prawa lekarzy i farmaceutów do odmowy świadczeń ze względów na konflikt sumienia. 

Sąd Najwyższy nie przychylił się do tej argumentacji oddalając kasację i potwierdzając, że art. 138 KW, zakazujący nieuzasadnionej odmowy świadczenia usługi chroni również przed przypadkami dyskryminowania osób z uwagi na orientację seksualną czy tożsamość płciową.

Zupełnie inaczej ocenił dziś sprawę Trybunał Konstytucyjny, rozpatrujący ją w pięcioosobowym składzie: Andrzej Zielonacki (przewodniczący), Mariusz Muszyński (sprawozdawca), Leon Kieres, Zbigniew Jędrzejewski i Wojciech Sych. Do wyroku dwa zdania odrębne złożyli sędziowie Kieres i Sych.

We wniosku do TK Zbigniew Ziobro argumentował tym razem, że państwo nie może zbyt represyjnie ingerować w prawa i wolności obywatelskie, które powinny być rozumiane nie tylko jako prawo do określonego światopoglądu, ale także do zgodnego z nim postępowania - zwłaszcza wówczas, gdy odmowa usługi może być zaskarżona na drodze cywilnej.

Prokurator Generalny starał się zatem uzyskać od TK potwierdzenie, że odmowa ze względu na światopogląd czy przekonania religijne jest uzasadniona i w ten sposób zgodna z przepisami. TK poszedł znacznie dalej niż oczekiwał Ziobro i uznał, żadne uzasadnienie dla takiej odmowy nie jest potrzebne, zaś art. 138 KW. jest niekonstytucyjny w części obejmującej słowa "albo umyślnie bez uzasadnionej przyczyny odmawia świadczenia, do którego jest obowiązany". Trzech z pięciu sędziów uznało, że w spornej sytuacji wystarczy sięgnąć do środków przewidzianych przez prawo cywilne – ochrony dóbr osobistych oraz tzw. ustawy równościowej.

- Nie ulega mojej wątpliwości, że usunięcie z systemu prawnego przepisu o karalności odmowy świadczenia usług bez uzasadnionej przyczyny, osłabi i tak niedoskonały system ochrony osób dyskryminowanych – stwierdził w swoim zdaniu odrębnym do dzisiejszego wyroku TK sędzia Leon Kieres. Dotyczy to jego zdaniem przede wszystkim pokrzywdzonych, którzy nie podlegają ochronie z mocy ustawy równościowej. - Odsyłanie ich na trudną drogę cywilną przeciwko przedsiębiorcy dysponującemu co do zasady większymi możliwościami obrony swoich praw, oznacza w praktyce uznanie ich dyskryminacji za sprawę prywatną, osobistą, w której ściganiu i piętnowaniu państwo nie ma jakiegokolwiek interesu - zauważa Kieres.

- Dzisiejszy wyrok TK zapisze się jako czarny epizod na kartach historii walki o prawa człowieka w Polsce. Orzeczenie zapamiętamy jako arbitralne działanie, w którym w celu osiągnięcia bieżących interesów poświęca się prawa i wolności człowieka – stwierdza pełnomocnik sądzącej się z drukarzem Fundacji LGBT Business Forum, adw. Paweł Knut z Kampanii Przeciw Homofobii.

Podobnego zdania jest apl. adw. Kamila Ferenc z Federacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny – Wyrok Trybunału otwiera drogę do zachowań dyskryminacyjnych ze względu płeć. Jako przykład można wskazać nie uzasadnioną względami medycznymi odmowę wykonania procedury zapłodnienia in vitro lub sytuacje, gdy do miejsc świadczenia usług, jak np. sklepy czy kawiarnie,  nie są wpuszczane kobiety z wózkami dziecięcymi czy karmiące piersią. – stwierdza Ferenc i dodaje – Dzisiejszy wyrok pozbawia Polki środka ochrony. Ten dostępny na podstawie tzw. ustawy równościowej jest bardzo trudny do wykorzystania w praktyce. W komentarzach zwraca się też uwagę, że dzisiejszym orzeczeniem Trybunał pozbawił ochrony przed dyskryminacją również osoby z niepełnosprawnościami. Jak wskazywał w swoim stanowisku RPO, to właśnie na podstawie art. 138 KW ukarani zostali m.in. właściciel sklepu obuwniczego, który odmówił obsłużenia klientki poruszającej się na wózku czy właściciel klubu, który odmówił wstępu na koncert osobie poruszającej się na wózku.

Kampania Przeciw Homofobii poddaje w wątpliwość moc dzisiejszego wyroku: - Od dłuższego czasu jesteśmy w sytuacji kryzysu Trybunału Konstytucyjnego. Obecność sędziego dublera, Mariusza Muszyńskiego w składzie orzekającym każe zastanowić się czy ten wyrok ma w ogóle moc prawną – mówi  Mirosława Makuchowska z KPH.

„Roll-up gate” krok po kroku

  1. maj 2015 – Fundacja LGBT Business Forum zamawia usługę w postaci wykonania wydruku roll up’u w jednej z łódzkich drukarni. Pracownik drukarni odmawia wykonania usługi. Swoją decyzję uzasadnia mailowo: „Odmawiam wykonania roll up’u z otrzymanej grafiki. Nie przyczyniamy się do promocji ruchów LGBT naszą pracą”.

  2. luty 2016 – Fundacja LGBT Business Forum wnosi skargę na zachowanie pracownika do Rzecznika Praw Obywatelskich. Rzecznik informuje o zaistniałej sytuacji Komendanta Stołecznego Policji, co prowadzi do wszczęcia postępowania w sprawie.

  3. maj 2016  – Policja wnosi do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi wniosek o ukaranie pracownika wskazując, że jego zachowanie doprowadziło do popełnienia wykroczenia z art. 138 Kodeksu wykroczeń.

  4. czerwiec 2016 – Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi wyrokiem nakazowym uznaje pracownika drukarni winnym popełnienia wykroczenia z art. 138 Kodeksu wykroczeń i wymierza mu karę grzywny w wysokości 200 zł. Wyrok nie jest prawomocny. Pracownik wnosi sprzeciw od wyroku. Sprawa musi być ponownie rozpoznana przez sąd.

  5. lipiec 2016 – na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości pojawia się oświadczenie Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego Zbigniewa Ziobry ws. wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w Łodzi. Stanowisko Prokuratora wobec wyroku jest krytyczne. Na jego polecenie do sprawy przyłącza się Prokuratura Okręgowa w Łodzi.

  6. lipiec 2016  – na oświadczenie Ministra Sprawiedliwości reaguje Kampania Przeciw Homofobii wydając swoje oświadczenie

  7. marzec 2017  – Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi ponownie uznaje pracownika winnym popełnienia wykroczenia. Jednocześnie sąd odstępuje od wymierzenia grzywny. Wyrok nie jest prawomocny. Zarówno prokuratura, obrońca obwinionego jak i pełnomocnik Fundacji wnoszą w sprawie apelacje.

  8. maj 2017 – Sąd Okręgowy w Łodzi utrzymuje w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa uznając to rozstrzygnięcie za prawidłowe. Wyrok jest prawomocn

  9. wrzesień 2017   – Prokurator Generalny wnosi do Sądu Najwyższego kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, wnosząc o uchylenie wyroku i uniewinnienie pracownika.

  10. grudzień 2017 – pełnomocnik Fundacji, adw. Paweł Knut z Kampanii Przeciw Homofobii wnosi do Sądu Najwyższego odpowiedź na kasację Prokuratora Generalnego, wnosząc o utrzymanie wyroku w mocy.

  11. grudzień 2017 – Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro kieruje do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją art. 138 KW, który był przepisem na podstawie, którego drukarz z Łodzi został uznany winnym popełnienia wykroczenia.

  12. luty 2018 – Rzecznik Praw Obywatelskich zgłasza udział w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Prokuratora Generalnego wnosząc jednocześnie o stwierdzenie, że art. 138 KW jest zgodny z Konstytucją.

  13. czerwiec 2018 – Sąd Najwyższy odracza ogłoszenie wyroku na 14 czerwca argumentując swoją decyzję zawiłością sprawy

  14. czerwiec 2018 – Sąd Najwyższy oddala kasację Prokuratora Generalnego Zbigniewa Ziobro w sprawie drukarza z Łodzi. Kampania Przeciw Homofobii ogłasza historyczne zwycięstwo równości w Polsce.

  15. kwiecień 2019 – Trybunał Konstytucyjny odwołuje ogłoszenie orzeczenia w odniesieniu do wniosku skierowanego do Trybunału przez Prokuratora Generalnego.

  16. 26 czerwca 2019 –  Trybunał Konstytucyjnyo głasza orzeczenie w sprawie konstytucyjności art. 138 KW.

Dodatkowe informacje:

Kalendarium sprawy na podstawie materiałów KPH.

REKLAMA

Komentarze

Zaloguj się i dodaj komentarz
avatar użytkownika
,

Brawo Trybunał!!!!
BTW macie literówkę:
"Podobnego zdania jest apl. adw. Kamila Ferenc z Federacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny – Wyrok Trybunały" - Trybunału

avatar użytkownika
,

Dzięki za czujność. A co do meritum - wyjaśnisz w czym upatrujesz pozytywy tego rozstrzygnięcia?  

avatar użytkownika
,

W czym upatruję? W sumie GRZEGORZ_nidzica ładnie to opisał, więc nic dodać nic ująć.   

avatar użytkownika
,

Skoro "moja firma to moja sprawa" to dlaczego państwo miałoby narzucać inne swoje zasady - np. regulować działanie takiej firmy za pomocą kodeksu karnego albo prawa cywilnego? Umiesz podać jakieś uzasadnienie dla takiej obecności państwa?  

avatar użytkownika
,

Też odbieram ten wyrok pozytywnie, jednak wolę wolność wyboru pracy bez zbędnego tłumaczenia ponad wymuszoną równość. Za takie decyzje powinno się odpowiadać wyłącznie przed pracodawcą, a nie z urzędu przed sądem. I żeby nie było nie mam nic do LGBT.

avatar użytkownika
,

Zdajesz sobie sprawę z konsekwencji takiej wykładni "wolności"? Skoro nieuzasadniona odmowa wykonania usługi przestaje być czynem zabronionym, to np. szantaż z jej użyciem przestaje być szantażem. Otwiera to drogę do powszechnego stosowania szantażu i wymuszeń pod groźbą odmowy wykonania usługi, sprzedaży towaru itp., a także do zorganizowanego likwidowania konkurencji z wykorzystaniem tego mechanizmu.

Od teraz dostawca może Ci powiedzieć, że nie dostaniesz u niego materiałów eksploatacyjnych albo serwisu, chyba że napiszesz o nim coś miłego na forum, albo usuniesz krytyczny wpis. Może zaproponować Ci dwukrotnie wyższą cenę na atrament ponieważ pochwaliłaś na forum jego konkurencję. Ten sam dostawca może do nas przyjść z propozycją, że zapłaci 10-krotną stawkę za kampanię reklamową, pod warunkiem że odmówimy usług reklamowych jego konkurentowi. I my możemy zgodnie z prawem odmówić usługi, nie potrzebując do tego nawet "klauzuli sumienia" - orzeczenie znosi bowiem wszelkie wymagania, żadne uzasadnienie nie jest już potrzebne.

To samo może zrobić w Polsce np. Google - mogą całkiem legalnie wprowadzić usługę wykluczania ze swojego indeksu konkurencyjnych serwisów, dzięki czemu duży dostawca pozbędzie się szybko i skutecznie mniejszej konkurencji płacąc za jej zniknięcie z internetu. Google odmówi indeksowania jej stron zgodnie z prawem wynikającym z orzeczenia TK...

Sądzisz, że w tak funkcjonującej gospodarce będziesz miała coś do powiedzenia, albo że zachowasz wolność wyborów? Czy to ma coś wspólnego z wolnością gospodarczą? Przepisy zabraniające takich praktyk wprowadzono właśnie po to, by tę wolność chronić, zapewniając równe szanse i prawa także podmiotom słabszym. Tu nie chodzi tylko o prawa człowieka, prawa konsumentów - ale także o wolny rynek.
  

avatar użytkownika
,

Redakcjo. Znamy Twoje lewackie poglady. Nie bądź dodatkiem do Gazety Wyborczej. Jaki szantaż? Wolny kraj wolnych ludzi. Idź do arabskiego Signs shopu zamówić wydruk Chrystusa. Nie wydrukuja. Bylem swiadkiem. Moge iść z ukrytą kamerą do jednego z nich i to nagrać. Opublikujesz ???? Pewnie ze nie. Dość z terrorem LGBT. To moja firma, stworzona przeze mnie i ja decyduje co robię i dla kogo. Tak to szczekają "konstytucja" , ale jak wyrok TK jest nie po ich myśli to oburzenie wielkie.  

avatar użytkownika
,

Grzegorzu. To, że lansujesz zasady obowiązujące w krajach arabskich można zrozumieć. Ale dlaczego robi to polski Trybunał Konstytucyjny?  

brak ikonki
,

Naprawdę... ludzie. Panie Grzegorzu, a jak Pan zatankuje sobie autko i ktoś odmówi sprzedaży paliwa, ponieważ Pana samochód jest za stary, żeby jeździć po drogach wg pracownika stacji? Albo okaże się, że jest Pan za gruby na to, żeby kupić chleb w piekarni, bo jest to niezgodne ze światopoglądem sprzedawcy, który uważa, że grubsi od niego są zagrożeniem dla gatunku ludzkiego? Ten wyrok ma trochę szersze spektrum, niż Pana chrześcijańskie czy tam jakiekolwiek upodobania. Ten wyrok będzie prowadził do kuriozalnych sytuacji.

avatar użytkownika
,

Dziś zrobiło się głośno na temat sprawy pracownika Ikei zwolnionego rzekomo za poglądy religijne. Nie wiemy jak było, ale niezależnie od tego jak było, jest dobra okazja aby zapytać Grzegorza, Anię i Michała - czy zasada "moja firma - moja sprawa" powinna Waszym zdaniem obowiązywać także w podobnym wypadku? Czy w "wolnym kraju wolnych ludzi" Ikea powinna mieć prawo zwolnić z pracy człowieka nawet bez podawania jakiejkolwiek przyczyny? Przecież to "ich firma"...? Jeśli nie - to dlaczego?  

avatar użytkownika
,

IKEA? Znowu LGBT?
Dlaczego Państwo ma mnie zmuszać do czegoś?
Nie chcę to nie robię czegoś z czym się nie utożsamiam.
Jak przyjdzie do mnie jakiś Heniek i powie, że chce abym mu złożył i wydrukował pismo porno dla homoseksualistów to też muszę?
  

avatar użytkownika
,

Nie odpowiedziałeś na pytanie - gdybyś to zrobił, prawdopodobnie nie zadałbyś kolejnego. Chwalisz wyrok TK który pozwala Ci odmówić wydania czegokolwiek, niekoniecznie dlatego że się z tym "nie utożsamiasz". Według TK należy Ci się prawo do odmowy bez konieczności jej uzasadniania...

Zatem - czy jako szef firmy, np. Ikei, powinieneś mieć prawo do zwolnienia człowieka dlatego że tak Ci się podoba, choćby dlatego że nie "utożsamiasz się" z głoszonymi publicznie poglądami reprezentującego Cię pracownika? Jeśli nie - dlaczego państwo miałoby ingerować w takie relacje? Co ze zmowa cenową - dlaczego państwo miałoby "zmuszać" przedsiębiorców aby nie umawiali się między sobą na utrzymanie korzystnego dla nich poziomu cen? Co z praktykami monopolistycznymi? Czy w "wolnym kraju wolnych ludzi" państwo powinno zareagować gdy dziesięciu przedsiębiorców zgodzi się odsprzedać firmy jednemu potentatowi, a ten następnie podniesie ceny dziesięć razy w górę? Przecież to ich firmy, gość po prostu odmówi wykonania usługi za mniejsze pieniądze...

Minister Ziobro nazwał orzeczenie dające prawo do odmowy wykonania usługi bez żadnego uzasadnienia "świętem wolności". Jesteś pewien, że wiesz co świętujesz i kto będzie miał prawdziwe powody do świętowania? Mechanizm który uruchamia się w momencie gdy państwo wycofuje się z jakichś dziedzin życia z regulującym je aparatem prawnym jest ZAWSZE taki sam - w to miejsce wchodzą silniejsi którzy zaczynają doić słabszych. Taki jest właśnie mechanizm powstawania mafii - rozrosła się ona we Włoszech na południu, gdzie państwo było zbyt słabe by się "wtrącać" i "zmuszać do czegoś". To samo działo się potem w USA, gdy imigrantów z Europy pozostawiono w dużej mierze samym sobie. To samo dzieje się we wszystkich krajach gdzie państwo wycofuje się ze swej roli - tak jak zrobiło w tym wypadku. I niewątpliwie w każdym z tych przypadków są ludzie mający powód aby celebrować tego typu "wolność". Jesteś pewien, że "jesteś z tych", że to Ty będziesz beneficjentem tej zmiany?
  

Najnowsze w tym dziale

Po omawianej przez nas kilka dni temu publikacji Onetu, ujawniającej finansowe kulisy zlecenia na promocję Polski przyznanego przez Polską Fundację Narodową amerykańskiej agencji White House Writers Group PFN wydała oświadczenie ,w którym nazywa Onet "portalem należącym do zagranicznego koncernu medialnego". W tekście pada zarzut dyskredytowania wysiłków Fundacji na rzecz...
Zmarnowane miliony na promocję Polski. Na kampanii PFN ktoś jednak korzysta
Polska Fundacja Narodowa powierzyła amerykańskiej agencji PR White House Writers Group promowanie Polski w USA. Według Onetu na kontrakcie skorzystała najbardziej rodzina Marka Chodakiewicza – powiązanego z PiS-em polonijnego historyka, znanego w Polsce głównie ze swych homofobicznych wypowiedzi.
Mapa miesiąca GfK – lokalne różnice w wydatkach na zakupy online
Z danych zawartych w Raporcie „Omnichannel 2019” GfK Polonia wynika, iż zakupy w sklepach internetowych robią najczęściej młodzi zamożni mieszkańcy dużych miast. Powyżej 35 roku życia skłonność do kupowania online znacząco maleje.
Doprecyzowanie pojęcia wynalazku, eliminacja niejasności dot. ochrony praw własności przemysłowej, zwolnienie z opłat okresowych na wzory przemysłowe i znaki towarowe dla MŚP w początkowej fazie działania – to najważniejsze zmiany, jakie zakłada nowela ustawy Prawo własności przemysłowej, która jest już po pierwszym czytaniu w Sejmie.
Sprawami związanymi z ochroną własności intelektualnej mają zajmować się wyodrębnione sądy z wyspecjalizowanymi sędziami. 10 września 2019 r. Rada Ministrów przyjęła przygotowany w Ministerstwie Sprawiedliwości projekt nowelizacji ustawy Kodeks postępowania cywilnego, który zmierza w kierunku dalszej specjalizacji sądownictwa.
 
Signs.pl - Polska Reklama i Poligrafia © 1997-2019 ICOSWszystkie prawa zastrzeżone. ISSN 2657-4764