logo
WIEDZA
Polska reklama i poligrafiaWIEDZA

Czy każde zdjęcie jest chronione przez prawo autorskie?

   16.10.2016, przeczytano 1683 razy
ilustracja
fot. Freeimages.com/Kenn Kiser

Jakiś czas temu uczestniczyłam w rozmowie na temat dzisiejszej fotografii. Jeden z rozmówców przekonywał, że każde zdjęcie udostępnione w sieci jest chronione przez prawo autorskie. Niestety, nie mogłam zgodzić się z jego zdaniem. Dlaczego?


Artykuł pochodzi z portalu Signs.pl: https://www.signs.pl/czy-kazde-zdjecie-jest-chronione-przez-prawo-autorskie,30252,artykul.html

Fotografia a prawo autorskie

Owszem, zdjęcia mogą być chronione przez prawo autorskie (i w ogromnej ilości przypadków są) ale tylko pod warunkiem, że są one utworami w rozumieniu prawa autorskiego. Nie każda fotografia będzie uznana za utwór, podobnie jak nie każda osoba robiąca zdjęcia będzie mogła być nazwana twórcą – podmiotem prawa autorskiego. Dlaczego?

Fotografia a prawo autorskie. Indywidualny charakter zdjęcia

Przedmiotem prawa autorskiego będzie tylko taka fotografia, która jest przejawem działalności twórczej człowieka o indywidualnym charakterze.

Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze (…) niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (art. 1 pr. aut.)


Kiedy fotografia będzie posiadała indywidualny charakter? Wtedy, gdy przy kształtowaniu jej formy i/lub treści twórca wykorzysta „obszar swobody w wyborze i uporządkowaniu składników utworu” [1]. Chodzi tutaj o to, aby fotograf w procesie tworzenia fotografii dokonał pewnych czynności, które nadadzą finalnemu efektowi jego pracy cech twórczych. Do takich czynności zaliczyć można m.in.:

  • świadomy wybór momentu foć tografowania,
  • ustalenie głębi, ostrości i perspektywy fotografii,
  • świadomy wybór koncepcji obrazu (kadrowanie zdjęcia),
  • zastosowanie efektów specjalnych (chociażby wybranie odpowiedniego filtru w telefonie),
  • świadome ustawienie rekwizytów czy też osób przedstawionych na zdjęciu,
  • nadanie fotografii określonego charakteru.


Cech twórczych nie będzie posiadało zdjęcie wykonane tylko i wyłącznie w celu zwykłego udokumentowania określonego przedmiotu czy sytuacji, np. proste zdjęcie produktu.

Fotografia a prawo autorskie. Prosta informacja prasowa a zdjęcie reporterskie

Przedmiotem prawa autorskiego nie będzie również fotografia, którą można uznać za „prostą informację prasową” (art. 4 pkt 4 pr. aut.). Czym jest „prosta informacja prasowa”? To taki materiał prasowy, który nie wykazuje żadnych cech twórczych. Rodzaj komunikatu, który z powodu braku indywidualnego charakteru pozostaje poza ochroną prawnoautorską. Fotografia, która uznana zostanie za „prostą informację prasową” nie będzie utworem w rozumieniu prawa autorskiego, a jej rozpowszechnianie (nawet nieograniczonej liczbie odbiorców) nie będzie wymagało uzyskania zgody jej autora.

Z drugiej jednak strony należy wspomnieć o zdjęciu reporterskim, o którym mówi art. 25 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z jego brzmieniem wolno rozpowszechniać w celach informacyjnych w prasie, radiu i telewizji już rozpowszechnione m.in. aktualne wypowiedzi i fotografie reporterskie, a autorowi zdjęcia przysługuje z tego tytułu prawo do wynagrodzenia. Zdjęcie reporterskie definiowane jest przede wszystkim poprzez swoją aktualność i tematykę.

Zdjęcie reporterskie musi dotyczyć aktualnych wydarzeń. Kadr ma je dokumentować (…) (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19.08.2005 r. VI ACa 330/05)


Czym różni się fotografia rozumiana jako „prosta informacja prasowa” od fotografii reporterskiej? W doktrynie za przekonujący uważa się pogląd dr Rafała Sarbińskiego, zdaniem którego „trudno wyobrazić sobie utwór fotograficzny mogący stać się nośnikiem informacji prasowej, niebędący przy tym fotografią reporterską, a także na tyle „prosty”, aby uzasadnione było pozbawienie go ochrony„. Dlatego też w opinii wielu przedstawicieli doktryny panuje pogląd, że informacje prasowe w formie utworu fotograficznego będą z reguły chronioną przez prawo autorskie fotografią reporterską [2], niepodlegającą wyłączeniu na podstawie przepisu art. 4 prawa autorskiego.

Fotografia a prawo autorskie – świadome nadanie cech twórczych

Chcesz, aby Twoja fotografia była chroniona przez prawo autorskie? Jako twórca musisz nadać jej odpowiednie cechy twórcze. Najlepiej takie, które odzwierciedlają Twoją osobowość jako autora.

Utwór fotograficzny w rozumieniu Konwencji berneńskiej uważany jest za oryginalny, jeżeli stanowi on własną intelektualną twórczość autora, odzwierciedlającą jego osobowość, nie biorąc pod uwagę innych kryteriów, takich jak wartość lub cel utworu (pkt 16 preambuły dyrektywy 2006/116/WE PE i Rady w sprawie czasu ochrony prawa autorskiego i niektórych praw pokrewnych)


Świadome podjęcie odpowiednich czynności w procesie tworzenia fotografii będzie miało wpływ na ostateczny efekt Twoich działań – wykonanie fotografii o indywidualnym charakterze, a tym samym stworzenie przedmiotu prawa autorskiego. Wtedy każda Twoja fotografia udostępniona w sieci będzie rzeczywiście chroniona przez prawo autorskie.

Magdalena Miernik

Źródło: Lookreatywni

www.lookreatywni.pl

Dodatkowe informacje:

[1] Fotograf, fotografia, prawo, Wojciech Orżewski, wyd. II rozszerzone, str. 50.
[2] p.w. str. 60.


avatar użytkownika
+ + + + + +

Tekst opublikował użytkownik: lookreatywni.pl

(Lookreatywni.pl)

lookreatywni.pl o sobie:

Lookreatywni.pl: Doradztwo prawno-biznesowe dla branży kreatywnej i dla MŚP

Jesteśmy grupą prawników, którzy świadczą pomoc prawno-biznesową dla branży kreatywnej oraz edukują i inspirują przedsiębiorców do skutecznego wdrażania i komercjalizowania innowacyjnych rozwiązań. Na co dzień współpracujemy ze agencjami kreatywnymi i reklamowymi, studiami graficznymi, biurami architektonicznymi oraz firmami i przedsiębiorcami sektora kreatywnego. Prowadzimy szkolenia i wykłady, pokazujemy jak chronić i efektywnie korzystać z praw własności intelektualnej.

Więcej informacji o użytkowniku

REKLAMA

Komentarze

Zaloguj się i dodaj komentarz

Najnowsze w tym dziale

Jak przyciągnąć uwagę odbiorcy – dobre praktyki DOOH
Dzięki reklamom w social media, które są jednym z najchętniej wybieranych kanałów promocji, może się wydawać, że era billboardów dobiegła końca. Czy w czasach popularności reklam online wciąż jest miejsce na tradycyjne medium, jakim jest OOH? Na co zwrócić uwagę podczas tworzenia kampanii outdoorowych?
Kto zarabia na śledzeniu użytkowników? Nie media, o których los tak się martwimy!
Czy naprawdę musimy się godzić na śledzące reklamy, żeby korzystać z sieci za darmo? To przekonanie od lat pokutuje w debacie publicznej, ale jeśli wierzyć wynikom badania, które kilka amerykańskich uczelni przeprowadziło we współpracy z jednym z dużych wydawców internetowych – może być oparte na błędnych przesłankach. Oczywiście, za produkcję treści ktoś musi...
Czy interaktywna mieszana rzeczywistość to przyszłość opowiadania historii? Najnowocześniejsze technologie wykorzystujące VR i rozszerzoną rzeczywistość inspirują nowe formy narracyjne
Ikea Family – transformacja danowa firmy
Na koniec naszego cyklu prezentującego zwycięskie kampanie XIX edycji Effie Awards zostawiliśmy projekt nietypowy. Na tle prezentowanych poprzednio kampanii prowadzonych z wykorzystaniem spotów, reklam i mediów masowych może się on wydawać mało efektowny. Okazał się jednak bardzo efektywny. Analiza danych, personalizacja, relacje z klientami - te robiące ostatnio karierę...
Wstęp do typografii

Typografia na co dzień (1): Wstęp do typografii

„Książka nie jest już jedyną posta­cią słowa dru­ko­wa­nego. Znaczną część istot­nych tre­ści publi­kuje się dzi­siaj w for­mie gazet, cza­so­pism, reklam. […] Pro­duk­cja kro­jów pisma, wymy­śla­nie nowych czcio­nek docho­dzi do absurdu. Można dostrzec całą masę małych i malut­kich kie­run­ków, z któ­rych każdy błą­dzi na swój...
 
Signs.pl - Polska Reklama i Poligrafia © 1997-2019 ICOSWszystkie prawa zastrzeżone. ISSN 2657-4764