logo
WIEDZA
Polska reklama i poligrafiaWIEDZA

Praca twórcza na etacie a utwór pracowniczy

   23.08.2019, przeczytano 429 razy
ilustracja
fot. Jessica Lewis/Unsplash

Utwór pracowniczy to utwór stworzony przez pracownika w efekcie wykonywania przez niego obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Masz umowę o pracę? To artykuł właśnie dla Ciebie. Z tego tekstu dowiesz się, jakie prawa wobec Twojego utworu ma pracodawca.


Artykuł pochodzi z portalu Signs.pl: https://www.signs.pl/praca-tworcza-na-etacie-a-utwor-pracowniczy,383681,artykul.html

Utwór pracowniczy – najważniejsze cechy

Utwór pracowniczy to utwór, który powstaje w ramach stosunku pracy  – mam tu na myśli tylko stosunek zobowiązaniowy regulowany przez umowę o pracę. Utworem pracowniczym nie będzie zatem utwór powstały w wyniku wykonywania obowiązków wynikających z umowy o dzieło, umowy zlecenia czy umowy agencyjnej.

pracownik to osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 Kodeksu Pracy)

W przypadku utworu pracowniczego ważne jest, aby praca była wykonana bezpośrednio przez pracownika (zastępstwo nie wchodzi tutaj w grę).

Aby doszło do powstania utworu pracowniczego w spisie obowiązków twórcy-pracownika musi ponadto znaleźć się tzw. obowiązek działalności kreacyjnej. To oznacza, że z treści umowy o pracę powinien jasno wynikać obowiązek działalności twórczej pracownika, obowiązek działalności kreacyjnej. Jeżeli obowiązek twórczego działania nie będzie należał do obowiązków pracownika wynikających ze stosunku pracy, utwór stworzony przez pracownika – nawet w czasie wykonywanych dla pracodawcy pracy – nie zostanie uznany za utwór pracowniczy.

Utwór pracowniczy – kiedy pracodawca nabywa prawo do utworu?

Po stworzeniu utworu pracowniczego pracownik na obowiązek zawiadomić i dostarczyć swoje dzieło pracodawcy. Dostarczenie utworu to nic innego jak czynność zawiadomienia pracodawcy o powstaniu dzieła oraz przekazanie utworu wraz z nośnikiem fizycznym (przedmiotem, na którym utwór został utrwalony) do jego dyspozycji.

Pracodawca powinien następnie utwór przyjąć, a może to nastąpić w dwojaki sposób:

  • Przyjęcie może nastąpić z chwilą złożenia przez pracodawcę odpowiedniego oświadczenia akceptującego utwór (owe „oświadczenie” może przybrać formę krótkiego: „Przyjmuję”);
  • Przyjęcia może nastąpić automatycznie wraz z upływem 6 miesięcy od dostarczenia utworu przez twórcę (strony mogą określić także inny – krótszy bądź dłuższy – termin), o ile pracodawca nie zgłosił w tym terminie propozycji zmian, uzupełnień lub innych zastrzeżeń.

Jeżeli pracodawca nie zawiadomi twórcy w terminie sześciu miesięcy od dostarczenia utworu o jego nieprzyjęciu lub uzależnieniu przyjęcia od dokonania określonych zmian w wyznaczonym w tym celu odpowiednim terminie, uważa się, że utwór został przyjęty bez zastrzeżeń. Strony mogą określić inny termin (art. 13 pr. aut.)

Skutki przyjęcia utworu przez pracodawcę

W chwili przyjęcia utworu pracowniczego, pracodawca nabywa autorskie prawa majątkowe do utworu stworzonego przez swojego pracownika.

(…) pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron (art. 12 pr. aut.)

Do konsekwencji przyjęcia utworu przez pracodawcę możemy zaliczyć zatem:

  • nabycie autorskich praw majątkowych do utworu stworzonego przez pracownika w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron;
  • zobowiązanie się wobec twórcy (pracownika) do rozpowszechnienia stworzonego przez niego utworu pracowniczego;
  • nabycie własności przedmiotu (nośnika), na którym utwór utrwalono.

Zobowiązanie do rozpowszechnienia dzieła

Zgodnie z prawem autorskim, pracodawca ma 2 lata od momentu przyjęcia na rozpowszechnienie utworu pracowniczego.

Jeżeli pracodawca, w okresie dwóch lat od daty przyjęcia utworu, nie przystąpi do rozpowszechniania utworu przeznaczonego w umowie o pracę do rozpowszechnienia, twórca może wyznaczyć pracodawcy na piśmie odpowiedni termin na rozpowszechnienie utworu (…) art. 12 ust. 2 pr. aut.

Jeśli pracodawca nie rozpowszechni przyjętego utworu i tym razem, wówczas prawa uzyskane przez pracodawcę (wraz z własnością przedmiotu, na którym utwór utrwalono), powracają do twórcy. Warto wiedzieć, że strony mogą dobrowolnie regulować tę kwestię w umowie o pracę. Mogą one wyznaczyć inny (dłuższy bądź krótszy niż 2 lata) okres czasu na rozpowszechnianie dzieła oraz określić skutki jego niezachowania.

Czy pracownik ma prawo do dodatkowego wynagrodzenia?

Zgodnie z prawem autorskim pracownikowi (twórcy utworu pracowniczego) nie przysługuje prawo do dodatkowego wynagrodzenia z tytułu stworzenia utworu pracowniczego. Strony mogą jednak uregulować tę kwestię dowolnie w umowie o pracę. Istnieje więc możliwość dodatkowego wynagrodzenia za stworzenie dzieła pracowniczego ale tylko wtedy, gdy pracodawca na takie dodatkowe wynagrodzenie się zgodzi.

Utwór pracowniczy a autorskie prawa osobiste pracownika

Autorskie prawa osobiste mają ścisły, nierozerwalny związek z osobą twórcy, nie podlegają ani zrzeczeniu się, ani zbyciu (więcej o autorskich prawach osobistych przeczytasz również tutaj) i pozostają one przy pracowniku. Co to oznacza dla pracodawcy?

Pozostanie autorskich praw osobistych przy pracowniku oznacza dla pracodawcy następujące obowiązki:

  • oznaczenie utworu pracowniczego imieniem i nazwiskiem jego autora (pracownika),
  • zachowanie integralności utworu;
  • rzetelne, zgodne z prawem wykorzystywanie utworu stworzonego przez pracownika.

Pozostanie autorskich praw osobistych przy pracowniku oznacza także, że pracownik może „chwalić się” swoim dziełem – żądać oznaczenia dzieła jego imieniem i nazwiskiem czy też umieszczać go w swoim portfolio twórcy (oczywiście bez prawa do jakiegokolwiek komercyjnego wykorzystywania dzieła – autorskie prawa majątkowe są bowiem własnością pracodawcy).

W praktyce jednak często zdarza się, że pracownik w umowie o pracę zobowiązuje się do niewykonywania autorskich praw osobistych (często również nieświadomie, nie do końca zdając sobie sprawę z konsekwencji takiego zapisu). Zapis o zobowiązaniu się do niewykonywania autorskich praw osobistych pozbawia twórcę utworu pracowniczego prawa do „chwalenia się” swoim dziełem. Dlatego warto uregulować tę ważną dla twórcy kwestię jeszcze przed podpisaniem umowy – najlepiej już na etapie samych negocjacji z przyszłym pracodawcą.

Jak zmienia się sytuacja po zerwaniu przez strony stosunku pracy?

I na koniec odpowiedź na częste pytanie o to, jak zmienia się sytuacja twórcy – pracownika po ustaniu stosunku pracy. Rozwiązanie umowy o pracę niczego nie zmienia w kwestii dalszego posiadania przez pracodawcę autorskich praw majątkowych do utworu pracowniczego. Innymi słowy – rozwiązanie umowy o pracę nie powoduje, że pracodawca traci majątkowe prawa autorskie do utworów pracowniczych, a pracownik je na nowo nabywa.

Magdalena Miernik

Źródło: Lookreatywni

lookreatywni.pl


avatar użytkownika
+ + + + + + +

Tekst opublikował użytkownik: lookreatywni.pl

(Lookreatywni.pl)

lookreatywni.pl o sobie:

Lookreatywni.pl: Doradztwo prawno-biznesowe dla branży kreatywnej i dla MŚP

Jesteśmy grupą prawników, którzy świadczą pomoc prawno-biznesową dla branży kreatywnej oraz edukują i inspirują przedsiębiorców do skutecznego wdrażania i komercjalizowania innowacyjnych rozwiązań. Na co dzień współpracujemy ze agencjami kreatywnymi i reklamowymi, studiami graficznymi, biurami architektonicznymi oraz firmami i przedsiębiorcami sektora kreatywnego. Prowadzimy szkolenia i wykłady, pokazujemy jak chronić i efektywnie korzystać z praw własności intelektualnej.

Więcej informacji o użytkowniku

REKLAMA

Komentarze

Zaloguj się i dodaj komentarz

Najnowsze w tym dziale

Międzynarodowy Dzień Druku: 10 najciekawszych faktów i liczb dotyczących drukowania
Z okazji międzynarodowego dnia druku firma Brother przedstawia 10 liczb, które przedstawiają świat druku z zupełnie innej perspektywy.
Firmowa drukarka furtką dla hakerów
Październik Europejskim Miesiącem Cyberbezpieczeństwa. Eksperci Canon i Związku Cyfrowa Polska o podejściu przedsiębiorstw do kwestii bezpieczeństwa biurowych drukarek i urządzeń MFP.
Monitoring nie tylko do ochrony. Jak wykorzystać kamery by zwiększyć sprzedaż
Rejestrowany przez kamery sklepowego monitoringu obraz wysokiej rozdzielczości można z powodzeniem wykorzystać w celach marketingowych.  
Jak showrooming i webrooming zmieniają handel?
Klienci są coraz bardziej świadomi, a sklepy powinny uwzględniać zmieniające się oczekiwania kupujących. Dla firm oznacza to wiele wyzwań, ale i dodatkowe szanse na sprzedaż. Konsumenci oczekują synergii pomiędzy wieloma kanałami sprzedaży, a przy tym coraz większą uwagę zwracają m.in. na ekologię.
Jak wybrać najlepszą matrycę
Od kilkunastu lat rynek monitorów zdominowały monitory LCD, zajmują mniej miejsca na biurku, są zdrowsze (co nie znaczy, że idealnie zdrowe) dla oczu i nie sieją promieniowaniem elektromagnetycznym. Wady? - Kot nie może na nich się wygrzewać tak jak na modelach kineskopowych. Kupując monitor LCD trafiamy jednak na parametr jakim jest typ matrycy. Choć jest to kwestia związana...
 
Signs.pl - Polska Reklama i Poligrafia © 1997-2019 ICOSWszystkie prawa zastrzeżone. ISSN 2657-4764