logo
WIEDZA
Polska reklama i poligrafiaWIEDZA

Utwór – przedmiot prawa autorskiego

   17.12.2017, przeczytano 1783 razy
ilustracja
fot. Nico van Diem, freeimages.com

Co tak naprawdę jest chronione przez prawo autorskie? Skąd wiedzieć, czy dany wytwór intelektualny jest chroniony przez prawo? Co może być przedmiotem prawa autorskiego? O tym w dzisiejszym tekście.


Artykuł pochodzi z portalu Signs.pl: https://www.signs.pl/utwor-%E2%80%93-przedmiot-prawa-autorskiego,34887,artykul.html

SPRYTNA MAŁPKA A PRAWO AUTORSKIE

Zapewne większość z Was słyszała już o sprawie zdjęć ciekawskiej małpki, która wykorzystała chwilę nieuwagi fotografa Davida J. Slatera, chwyciła jego aparat i zaczęła – zupełnie nieświadomie – robić sobie sama zdjęcia. Wyjątkowe małpie selfie szybko trafiło do sieci, a jeden z internautów zamieścił zdjęcie czarnego makaka na Wikipedii. I wtedy się zaczęło. Właściciel aparatu – fotograf David J. Slater – zwrócił się do Wikipedii z prośbą o usunięcie „jego zdjęcia”. Niestety, prośba fotografa nie została spełniona. Wikipedia nie zgodziła się na usunięcie zdjęcia małpki, ponieważ – jak argumentowała – to nie Slater jest właścicielem praw autorskich do zdjęcia małpki… Nie jest? To kto w takim razie jest?

DZIAŁALNOŚĆ KREACYJNA CZŁOWIEKA A PRZEDMIOT PRAWA AUTORSKIEGO

Okazuje się, że w przypadku sprawy selfie sprytnej małpki Wikipedia ma rację. David Slater faktycznie nie jest właścicielem praw autorskich do zdjęć. Co więcej, wszystko wskazuje na to, że nikt nie posiada praw autorskich do zdjęcia wykonanego przez sprytnego makaka. Dlaczego?

Przedmiotem prawa autorskiego może być utwór stworzony tylko i wyłącznie przez człowieka.


Prawo autorskie nie ochroni (nawet najbardziej oryginalnej) twórczej kreacji, jeśli nie została ona stworzona przez człowieka. David Slater nie jest właścicielem praw autorskich do spornego zdjęcia. Nie posiada ich również nikt inny (należy jednak odnotować, że sprawa małpiego selfie bez wątpienia miała wpływ na dyskusję na temat praw zwierząt; warto przeczytać oświadczenie PETA w tej sprawie). Co więcej, rzeczone selfie nie jest w ogóle przedmiotem prawa autorskiego. Utworami chronionymi przez prawo autorskie mogą być rozmaite dzieła: literackie, plastyczne, fotograficzne, architektoniczne, muzyczne, choreograficzne czy filmowe ale tylko pod warunkiem, że zostały stworzone przez człowieka. Przedmiotem prawa autorskiego nie będzie zatem zdjęcie zrobione przez ciekawską małpkę, wzór „malowany” na szybie przez mróz czy piękna ballada wyśpiewana przez… kanarka.

CO MOŻE BYĆ PRZEDMIOTEM PRAWA AUTORSKIEGO?

Przedmiotem prawa autorskiego będzie tylko taki przejaw działalności twórczej człowieka, który:

  • ma charakter twórczy (a więc jest przejawem twórczej, kreacyjnej działalności człowieka);
  • ma indywidualny charakter (utwór powinien być niepowtarzalny, nie mieć wiernego odpowiednika w przeszłości);
  • jest ustalony w jakiejkolwiek postaci (utwór musi zostać tak uzewnętrzniony, aby mogła zapoznać się z nim chociażby jedna osoba trzecia – ktokolwiek poza samym twórcą).

CECHY OBOJĘTNE DLA FAKTU UZYSKANIA OCHRONY DZIEŁA PRZEZ PRAWO AUTORSKIE TO:

  • wartość dzieła (utwór może mieć wartość zerową, a i tak będzie chronione przez prawo),
  • przeznaczenie dzieła (nawet bazgroł zrobiony dla zabicia czasu może być przedmiotem prawa autorskiego),
  • sposób wyrażenia dzieła (rysunek wykonany na restauracyjnej serwetce też może być chroniony),
  • nakład i charakter pracy twórczej (dla faktu uzyskania ochrony prawnoautorskiej nie ma znaczenia, czy dzieło powstało w miesiąc czy w 2 minuty),
  • stopień wysiłku intelektualnego
  • okoliczność, czy chodzi o twórczość opartą na samoistnym pomyśle, czy też na naśladownictwie (co ciekawe, za utwór prawa autorskiego uznawane są również dzieła, które powstały jako efekt naśladownictwa, jeśli tylko posiadają cechy indywidualności i oryginalności.


WŁAŚCICIEL PRAW AUTORSKICH DO UTWORU

Właścicielem praw autorskich jest – co do zasady – twórca dzieła. Kim jest twórca? To osoba, która wniosła wkład twórczy do utworu, czyli stworzyła dzieło w rozumieniu prawa autorskiego. Twórca to osoba, kto swoją pracą twórczą przyczyniła się do powstania dzieła – pisarz, który napisał książkę, malarz, który namalował obraz czy tancerz, który stworzył choreografię. Twórcą utworu może być tylko człowiek.

OCHRONA PRZEDMIOTU PRAWA AUTORSKIEGO

Nie istnieje żaden rejestr przedmiotów chronionych prawem autorskim. Przyznanie praw autorskich właścicielowi utworu następuje automatycznie, z chwilą stworzenia dzieła. Autor dzieła nie musi załatwiać żadnych formalności.

ochrona przysługuje twórcy niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności (art. 1 ust.4 pr. aut.)


Prawem autorskim będzie chroniony z mocy ustawy każdy wytwór działalności twórczej człowieka, który posiada cechy utworu (oryginalność – utwór musi być subietywnie nowym wytworem intelektu oraz indywidualność – dzieło powinno wyróżniać się na od takich samych wytworów działalności twórczej człowieka w sposób, który świadczy o jego wyjątkowości).

Warto na koniec zaznaczyć, że w przypadku praw własności przemysłowych nabycie ochrony wygląda zupełnie inaczej. Aby uzyskać ochronę np. znaku towarowego twórca musi dokonać odpowiednich czynności rejestracyjnych (o czym więcej przeczytasz w tekście „Logo a znak towarowy. Jak ochronić logo?”.

Magdalena Miernik

Źródło: Lookreatywni

lookreatywni.pl


avatar użytkownika
+ + + + + + +

Tekst opublikował użytkownik: lookreatywni.pl

(Lookreatywni.pl)

lookreatywni.pl o sobie:

Lookreatywni.pl: Doradztwo prawno-biznesowe dla branży kreatywnej i dla MŚP

Jesteśmy grupą prawników, którzy świadczą pomoc prawno-biznesową dla branży kreatywnej oraz edukują i inspirują przedsiębiorców do skutecznego wdrażania i komercjalizowania innowacyjnych rozwiązań. Na co dzień współpracujemy ze agencjami kreatywnymi i reklamowymi, studiami graficznymi, biurami architektonicznymi oraz firmami i przedsiębiorcami sektora kreatywnego. Prowadzimy szkolenia i wykłady, pokazujemy jak chronić i efektywnie korzystać z praw własności intelektualnej.

Więcej informacji o użytkowniku

Zdjęcie makaka: Clinton Hadenham/freeimages.com

REKLAMA

Komentarze

Zaloguj się i dodaj komentarz
avatar użytkownika
,

A nie można było od razu przekazać informacji nt. okresu trwania praw i możliwości wykorzystania dzieła przez innych, po upłynięciu "x" lat ?
To jest konkret, bardziej pomocny niż rozwijanie art. 4 ust. 1, dość oczywistego i jasnego ;)

avatar użytkownika
,

Artykuł traktuje o przedmiocie prawa autorskiego, nie jest to przegląd wszystkich jego zasad i zapisów.  

brak ikonki
,

Poniżej świetny artykuł uzupełniający historycznie tematykę praw autorskich. Długi.
https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/gliscinski-dyskursy-prawa-autorskiego.html

M.

Najnowsze w tym dziale

Program lojalnościowy – jak go wypromować?
Programy lojalnościowe, motywacyjne, czy polecające mogą być bardzo skuteczne, ale pod jednym warunkiem. Ich docelowi odbiorcy muszą wiedzieć zarówno o danym programie, jak i o płynących z niego korzyściach. A to oznacza, że przygotowując dany system, trzeba uwzględnić także jego promocję.
Interfejsy dotykowe w odwrocie
Dotykowe interfejsy są w odwrocie z oczywistych przyczyn – jednak życie nie znosi próżni, więc w miejsce dobrze nam znanych, a często również bardzo wygodnych rozwiązań, pojawiają się nowe. Pamiętajmy również o tym, że najlepszy, bo osobisty „panel dotykowy”, zdolny do połączenia z teoretycznie każdym innym urządzeniem, nosimy w… kieszeniach. Mowa oczywiście o...
Jak wygląda PR w dobie pandemii?
Według czerwcowego raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego Monitoring gospodarki cyfrowej, w czasie wiosennego zamrożenia gospodarki liczba aktywnych sklepów internetowych na jednej z platform e-commerce wzrosła o niemal 15 proc.[1] Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez PWC, w obliczu kryzysu ponad 52 proc. polskich firm handlowych z sektora MŚP[2] zdecydowało się na...
Komunikacja B2C a B2B: podstawowe różnice
Rzadko w Polsce możemy zaobserwować stanowiska dedykowane komunikacji B2B. Rolę specjalistów w tym zakresie pełnią działy sprzedaży i w wybranych organizacjach komórki korporacyjne. Wzrost konkurencyjności na rynku zaowocuje jednak wyodrębnieniem w większym stopniu niż obecnie specjalizacji w kontekście komunikacji biznesowej, których rolą będzie budowa...
Według Harvard Business Review pozyskanie nowego klienta kosztuje nawet do 25 razy więcej niż utrzymanie dotychczasowego[1]. Tymczasem raport „The State of Customer Service in 2020” pokazuje, że 93% pracowników obsługi klienta uważa, że konsumenci mają dziś znacznie większe oczekiwania[2]. Jak zatem w aktualnych warunkach rynkowych zatrzymać klientów?
 
Signs.pl - Polska Reklama i Poligrafia © 1997-2020 ICOSWszystkie prawa zastrzeżone. ISSN 2657-4764